شنبه ۳ آبان ۱۳۹۹ ۱۷:۴۱
» دائره المعارف نهج البلاغه » معرفی دائره المعارف نهج البلاغه

معرفی دائره المعارف نهج البلاغه

دایره المعارف (Encyclopaedia) به مثابه کتابی مرجع می¬کوشد تا چشم¬انداز روشنی از دنیای دانش برای مخاطبان خود فراهم کند. این آثار حاصل زحمات گروهی در قالب مقالات در سطوح مختلف است که زیر نظر ویراستار یا ویراستارانی تدوین می¬شود. دایرﺓ المعارف بر دو نوع است: دایرﺓالمعارف‌های تخصصی (دربردارنده مقالات مرتبط با موضوعی خاص)، و دایرﺓالمعارف‌های عمومی (شامل مطالبی کلی در حوزه‌ی تمام معارف بشری).
امروزه به دلیل جایگاه نهج¬البلاغه و نقش محوری آن در سطوح مختلف فردی و اجتماعی، زمینه¬های مناسبی برای انباشت اطلاعات و داده¬ها درباره آموزه¬های علوی و معارف این کتاب فراهم آمده است. این مهم به اندازه کافی بهانه تدوین دایره المعارف نهج¬البلاغه را به صورت تخصصی ایجاد کرده است. به رغم پژوهش¬های مشابهی که چه در بنیاد نهج¬البلاغه (دانشنامه نهج¬البلاغه) و چه غیر آن تدوین شده (دانشنامه امام علی، دانشنامه امیرالمومنین بر پایه قرآن و حدیث و تاریخ) امروزه جای خالی اثری جامع¬¬تر و در عین حال تخصصی¬تر که بیشتر در حوزه مفاهیم و موضوعات تمرکز کرده باشد، خالی بود. 
تا کنون پژوهش¬های بسیاری درباره اعلام نهج¬البلاغه به نگارش در آمده است (برای نمونه نک: اعلام نهج-البلاغه، ناظم¬زاده قمی و ...). علاوه بر آن باید از فرهنگ¬نامه¬هایی یاد کرد که در برخی موارد صرفا به توضیح واژگان نهج¬البلاغه پرداخته¬اند (برای نمونه نک: فرهنگ برابرهای فارسی نهج¬البلاغه، دکتر احمد خاتمی) و در مواردی دیگر شاهد توضیحاتی فرواژگانی هستیم (برای نمونه نک: فرهنگ آفتاب، عبدالمجید معادیخواه). علاوه بر این ها، در دو دهه اخیر دو مجموعه «دانشنامه امام علی» وابسته به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و «دانشنامه امیرالمومنین بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ» وابسته به موسسه علمی- فرهنگی دارالحدیث نیز توسط جمعی از اندیشمندان به نگارش درآمد که به نوبه خود سهم بالایی در ترویج فرهنگ علوی و آموزه¬های آن حضرت داشت. 
در کنار این میراث ارزشمند، جای خالی اثری نوین با رویکردهای جدیدتر احساس می¬شد تا از سویی تمرکز بیشتری روی مفاهیم و موضوعات با رویکردهای متنوع داشته باشد و از سوی دیگر اهتمامی به تولید محتوا متناظر با نیازمندی¬های جامعه کنونی را در فرایند تدوین مقالات دنبال کند. این مهم زمانی حاصل می¬شود که از منظر کلامی، آموزه¬های امام علی و به طور ویژه نهج¬البلاغه در همه دوران¬ها مورد توجه بوده و در عصر کنونی نیز ضرورت پرداخت بدان دوچندان است. با این مبنا بود که شورای علمی در طرح اولیه خود، سهم حدودا 70 درصدی را به بخش مفاهیم و موضوعات اختصاص داده این در حالی است که حدود 30 درصد از مداخل را مباحثی از جمله اعلام و کتابشناسی و ... دربرگرفته است. طبعا در بخش مفاهیم و موضوعات نیز شاهد تنوع بسیاری هستیم. برای نمونه باید به مفاهیم و موضوعات اخلاقی، اعتقادی، فقهی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی، تعلیم و تربیت و ... اشاره کرد. 
دایره المعارف نهج¬البلاغه زیرنظر آیت الله دین¬پرور و به سرویراستاری دکتر احمد پاکتچی در حال نوشتن است. گروه¬های علمی آن نیز متشکل از پنج گروه است:
الف. گروه تاریخ و رجال
ب. گروه مفاهیم و موضوعات با رویکرد سنتی
ج. گروه مفاهیم و موضوعات با رویکرد جدید
د. گروه ادبیات و هنر
هـ. گروه کتابشناسی
اعضاء شورای علمی دایره المعارف نهج¬البلاغه نیز متشکل از افراد ذیل است:
1. دکتر احمد پاکتچی
2. دکتر سید صادق سجادی
3. دکتر قاسم درزی
4. دکتر مرتضی سلمان¬نژاد
5. حجت الاسلام و المسلمین سیدمحسن دین¬پرور
گزینش مدخل¬ها بر اساس پژوهش در متن کتاب نهج البلاغه با معیارهای اهمیت، فراوانی، ارتباط موضوعی و... انجام شده است و حجم مقالات نیز بر همین اساس تعیین شده است. از این رو مقالات به سه گروه تقسیم شده است:
مقاله سطح (الف)............ 3800 – 4500 کلمه
مقاله سطح (ب).............. 1900 – 2300 کلمه
مقاله سطح (ج)............... 900 – 1100 کلمه
با توجه به اینکه فهرست مداخل دایره المعارف نهج¬البلاغه و شیوه نامه تالیف مقاله در ادامه آمده است، از تمامی اساتید و دانش¬پژوهان محترم حوزه و دانشگاه دعوت به عمل می¬آید، جهت همکاری با مرکز پژوهشی نهج-البلاغه در قالب تالیف مقاله، سابقه پژوهشی خود را به آدرس (info@nbrc.ir) ارسال فرمایید. 
به منظور بهره¬مندی بیشتر از دیدگاه¬ها در جهت ارتقاء کیفیت و غنای مقالات، نسخه پیش از ویرایش مقالات بدون نام مولف و با قابلیت ثبت نظرات در تارنمای (www.nbrc.ir) بارگذاری شده است.