سه شنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۹ ۱۲:۵۴

شیوه نامه نگارش مقالات دایره المعارف نهج‌البلاغه

1-مقاله مرکب از سه جزء است:
الف- شناسه یا تعریف مدخل؛ مشتمل بر مهمترین وجوه موضوع به صورتی که خواننده بی درنگ از موضوع مدخل و محور بحث مطلع شود.
ب- متن مقاله؛
ج- کتابشناسی.
2- متن مقاله لازم است مستند به معتبرترین و مهمترین منابع کهن و تحقیقات جدید باشد؛ اما از ارجاع به منابع عمومی مانند دانشنامه های غیر تخصصی و لغت نامه ها، مگر برای توضیح ریشه و معنای واژه، خودداری فرمایید.
3- حتی‌المقدور از ترجمه فارسی معاصر متون مورد استناد، استفاده نکنید و به آنها ارجاع ندهید . استفاده و ارجاع به ترجمه های نهج البلاغه نیز همین حکم را دارد. در صورتی که ذکر ترجمه ضروری باشد، به برداشت خود از متن نهج البلاغه اکتفا فرمایید.
4- از آنجا که مخاطبان این دانشنامه طیف‌های مختلف هستند، زبان و بیان مقاله باید روشن و روان  و رسا (فصیح و بلیغ) باشد و از استفاده از واژه ها و تعابیر مغلق و نامأنوس خودداری گردد.
5-حتی‌المقدور به مضمون عبارات و کلمات امیرالمومنین علی (ع)  در نهج‌البلاغه اشاره شود و خواننده به متن نهج‌البلاغه ارجاع گردد. اما این مانع از آن نیست که به وقت ضرورت، برای تبیین و توضیح موضوعی، عین عبارات در حد لزوم و به صورت اختصار ذکر شود.
6- سبک مقالات دائره المعارفی بر نقل قول مستقیم عبارات، چه از نهج البلاغه و چه از غیر آن، مبتنی نیست. لذا انتظار میرود مولفین محترم به غیر از موارد ضروری، به اصل عبارت، یا ترجمه آن استناد نکنند. عموماً نقل به معنای عبارات و ارجاع به متن نهج البلاغه در دستور کار قرار میگیرد.
 
7- با توجه به اینکه این دائره المعارف به نهج البلاغه اختصاص پیدا کرده است و بسیاری از مداخل دارای اشتراک با دیگر منابع دینی از جمله قرآن هستند، درخواست میشود تا پرداخت به دیگر منابع به شکل حداقلی صورت پذیرد. میزان پرداخت به نهج البلاغه و منابعِ مرتبط، مثل شروح و ...، باید به¬حدی باشد که حدود 70 درصد حجم مقاله مستقیما با این متون در ارتباط باشد.
8- پرداختن به سِیر تاریخیِ مداخل باید به¬شکل حداقلی صورت پذیرد و به غیر از موارد ضروری از چنین پرداختی اجتناب شود.
9- برای یکدست شدن ارجاعات به نهج‌البلاغه، توصیه می‌شود هر ارجاع و استنادی به این کتاب مبتنی بر چاپ صبحی صالح یا چاپ عطاردی –انتشارات بنیاد نهج البلاغه-  باشد. (جهت دریافت نسخه دیجیتال به سایت بنیاد نهج البلاغه مراجعه فرمایید). شماره خطبه‌ها و نامه‌ها و کلمات نیز مطابق ترتیب و شمارهای همان چاپ خواهد بود. هر یک از نویسندگان که به متن نهج‌البلاغه و نسخه بدل‌های آن می‌پردازد، نسخه چاپ عطاردی، چاپ قابل استنادی خواهد بود.
10- شکل دائره المعارفی مقالات اقتضا میکند تا حد امکان از آوردن عناوین اصلی و فرعی در متن مقالات اجتناب شود. به¬شکل خاص، در مداخلی که دارای سطح جیم هستند، با توجه به مختصر بودن آنها، نیازی به عنوان¬بندی نیست.
11- مقصود از کتابشناسی، درج مشخصات دقیق منابع مورد استفاده در پایان هر مقاله است. این منابع به این صورت درج می‌شوند:
الف- کتاب‌ها: نام اشهر نویسنده، نام کوچک نویسنده (برای مؤلفان معاصر) و نام و نام پدر (برای مؤلفان قدیم)، نام کتاب (به صورت ایرانیک)، نام ویراستار (در صورت وجود)، محل چاپ، سال چاپ.
نمونه: طبری، محمد بن جریر، تاریخ الرسل و الملوک (یا به اختصار؛ تاریخ) به کوشش محمد ابولفضل ابراهیم، بیروت، 1408 ق.
ب- مقالات: نام اشهر نویسنده، نام کوچک نویسنده، عنوان مقاله در گیومه، عنوان نشریه یا مجموعه مقالات، شماره نشریه، سال نشریه.
نمونه: زریاب خویی، عباس، «تاریخ نگاری بیهقی»، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، ش 28 سال 7 (1350 ش).
ج- در صورتی که مقاله از مجموعه مقالات اخذ شده باشد، پس از عنوان مجموعه مقاله، نام ویراستار، محل چاپ و سال چاپ خواهد آمد.
نمونه: زریاب خویی، عباس، «ترجمه تفسیر طبری»، بزم‌آوردی دیگر، به کوشش صادق سجادی، تهران 1386 ش.
12- ارجاع داخل متن: چون مقاله مستند به منابع خواهد بود، لازم است داخل متن مقاله به منابع مورد استفاده ارجاع داده شود. این ارجاعات باید مختصر و فقط مرکب از نام اشهر نویسنده، جلد کتاب و شماره صفحه مورد استفاده باشد:
رافعی قزوینی 2/425
در صورتی که از دو اثر یا بیشتر از نویسنده‌ای واحد استفاده شود، پس از نام نویسنده، نام اثر به اختصار درج می‌شود:
الف- ابن اثیر، الکامل 5/123
ب-ابن اثیر، اسد...، 1/437
13- بدیهی است که کتاب شناسی منحصر است در آثاری که نویسنده مقاله خود به آنها رجوع کرده است. ارجاع مع الواسطه قابل قبول نیست و حتی در مواردی که اصل کتاب نایاب و از دسترس خارج باشد، نام منبع واسطه در کتابشناسی درج می شود.
14-کلمات اختصاری:
خطبه (ط)
حکمت(ح)
غریب(غ)
کتاب(ک)
 
15- رسم الخط مقالات مطابق رسم الخط مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی خواهد بود.