چهارشنبه ۷ آبان ۱۳۹۹ ۱۴:۴۹
» دائره المعارف نهج البلاغه

دائرة المعارف نهج البلاغه

دایره المعارف (Encyclopaedia) به مثابه کتابی مرجع می کوشد تا چشم انداز روشنی از دنیای دانش برای مخاطبان خود فراهم کند. این آثار حاصل زحمات گروهی در قالب مقالات در سطوح مختلف است که زیر نظر ویراستار یا ویراستارانی تدوین می شود. دایرﺓ المعارف بر دو نوع است: دایرﺓالمعارف‌های تخصصی (دربردارنده مقالات مرتبط با موضوعی خاص)، و دایرﺓالمعارف‌های عمومی (شامل مطالبی کلی در حوزه‌ی تمام معارف بشری).
امروزه به دلیل جایگاه نهج البلاغه و نقش محوری آن در سطوح مختلف فردی و اجتماعی، زمینه های مناسبی برای انباشت اطلاعات و داده ها درباره آموزه¬های علوی و معارف این کتاب فراهم آمده است. این مهم به اندازه کافی بهانه تدوین دایره المعارف نهج البلاغه را به صورت تخصصی ایجاد کرده است. به رغم پژوهش های مشابهی که چه در بنیاد نهج البلاغه (دانشنامه نهج البلاغه) و چه غیر آن تدوین شده (دانشنامه امام علی، دانشنامه امیرالمومنین بر پایه قرآن و حدیث و تاریخ) امروزه جای خالی اثری جامع تر و در عین حال تخصصی تر که بیشتر در حوزه مفاهیم و موضوعات تمرکز کرده باشد، خالی بود. 
تا کنون پژوهش های بسیاری درباره اعلام نهج البلاغه به نگارش در آمده است (برای نمونه: اعلام نهج البلاغه، ناظم زاده قمی و ...). علاوه بر آن باید از فرهنگ نامه هایی یاد کرد که در برخی موارد صرفا به توضیح واژگان نهج البلاغه پرداخته اند (برای نمونه نک: فرهنگ برابرهای فارسی نهج البلاغه، دکتر احمد خاتمی) و در مواردی دیگر شاهد توضیحاتی فرواژگانی هستیم (برای نمونه نک: فرهنگ آفتاب، عبدالمجید معادیخواه). علاوه بر این ها، در دو دهه اخیر دو مجموعه «دانشنامه امام علی» وابسته به پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی و «دانشنامه امیرالمومنین بر پایه قرآن، حدیث و تاریخ» وابسته به موسسه علمی- فرهنگی دارالحدیث نیز توسط جمعی از اندیشمندان به نگارش درآمد که به نوبه خود سهم بالایی در ترویج فرهنگ علوی و آموزه های آن حضرت داشت. 
در کنار این میراث ارزشمند، جای خالی اثری نوین با رویکردهای جدیدتر احساس می شد تا از سویی تمرکز بیشتری روی مفاهیم و موضوعات با رویکردهای متنوع داشته باشد و از سوی دیگر اهتمامی به تولید محتوا متناظر با نیازمندی های جامعه کنونی را در فرایند تدوین مقالات دنبال کند. این مهم زمانی حاصل می شود که از منظر کلامی، آموزه های امام علی و به طور ویژه نهج البلاغه در همه دوران ها مورد توجه بوده و در عصر کنونی نیز ضرورت پرداخت بدان دوچندان است. با این مبنا بود که شورای علمی در طرح اولیه خود، سهم حدودا 70 درصدی را به بخش مفاهیم و موضوعات اختصاص داده این در حالی است که حدود 30 درصد از مداخل را مباحثی از جمله اعلام و کتابشناسی و ... دربرگرفته است. طبعا در بخش مفاهیم و موضوعات نیز شاهد تنوع بسیاری هستیم. برای نمونه باید به مفاهیم و موضوعات اخلاقی، اعتقادی، فقهی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی، تعلیم و تربیت و ... اشاره کرد. 
دایره المعارف نهج البلاغه زیرنظر آیت الله دین پرور و به سرویراستاری دکتر احمد پاکتچی در حال نوشتن است. گروه های علمی آن نیز متشکل از پنج گروه است:
الف. گروه تاریخ و رجال
ب. گروه مفاهیم و موضوعات با رویکرد سنتی
ج. گروه مفاهیم و موضوعات با رویکرد جدید
د. گروه ادبیات و هنر
هـ. گروه کتابشناسی
اعضاء شورای علمی دایره المعارف نهج البلاغه نیز متشکل از افراد ذیل است:
1. دکتر احمد پاکتچی
2. دکتر سید صادق سجادی
3. دکتر قاسم درزی
4. دکتر مرتضی سلمان¬نژاد
5. حجت الاسلام و المسلمین سیدمحسن دین پرور
گزینش مدخل ها بر اساس پژوهش در متن کتاب نهج البلاغه با معیارهای اهمیت، فراوانی، ارتباط موضوعی و... انجام شده است و حجم مقالات نیز بر همین اساس تعیین شده است. از این رو مقالات به سه گروه تقسیم شده است:
مقاله سطح (الف)............ 3800 – 4500 کلمه
مقاله سطح (ب).............. 1900 – 2300 کلمه
مقاله سطح (ج)............... 900 – 1100 کلمه
با توجه به اینکه فهرست مداخل دایره المعارف نهج البلاغه و شیوه نامه تالیف مقاله در ادامه آمده است، از تمامی اساتید و دانش پژوهان محترم حوزه و دانشگاه دعوت به عمل می آید، جهت همکاری با مرکز پژوهشی نهج¬البلاغه در قالب تالیف مقاله، سابقه پژوهشی خود را به آدرس info@nbrc.ir ارسال فرمایید. 

به منظور بهره مندی بیشتر از دیدگاه ها در جهت ارتقاء کیفیت و غنای مقالات، نسخه پیش از ویرایش مقالات بدون نام مولف و با قابلیت ثبت نظرات بارگذاری شده است.